Theo đề án sản xuất vụ xuân năm 2012, Đông Hưng sẽ gieo cấy  12.200ha, trong đó phấn đấu 100% diện tích lúa ngắn ngày. Vụ xuân 2011, Mặc dù đã rút kinh nghiệm từ những năm trước, nhưng vẫn còn xuất hiện một bộ phận nông dân bảo thủ cố tình cấy giống lúa dài ngày dẫn đến lúa dài ngày còn chiếm tỷ lệ cao so với bình quân chung của tỉnh và nhiều hộ dân còn không chấp hành nghiêm lịch thời vụ, tiến hành gieo mạ sớm.

Bên cạnh đó, nhiều địa phương còn gieo mạ dài ngày với thời gian kéo dài gây khó khăn cho việc điều hành chỉ đạo sản xuất và phòng trừ sâu bệnh. Đặc biệt là công tác lãnh đạo, chỉ đạo ở một số địa phương còn nóng vội dẫn đến một số diện tích lúa gieo thẳng bị phá bỏ để gieo cấy lại. Vì thế, vụ xuân năm 2012 huyện đã chủ động nâng cao nhận thức cho cán bộ và nông dân trong sản xuất với chủ trương huy động cả hệ thống chính trị từ huyện đến cơ sở tập trung chỉ đạo quyết liệt sản xuất vụ xuân trên cơ sở thực hiện tốt cơ cấu giống, thời vụ, điều hành nước, phòng trừ sâu bệnh. Tuy nhiên, vụ xuân này vẫn có tới 190ha mạ dài ngày được các hộ dân tiến hành gieo từ đầu tháng 12/2011. Hậu quả đã có tới 50ha mạ dài ngày bị chết do thời tiết rét đậm kéo dài, chủ yếu ở những xã như Đông Xá, Hồng Châu, Hồng Giang, Thăng Long, An Châu.

Để khắc phục hậu quả trên, huyện Đông Hưng đã sớm tuyên truyền cho nhân dân chủ động chuyển sang gieo cấy các giống lúa ngắn ngày bằng phương thức gieo thẳng và gieo mạ dược xúc. Nhiều hộ đã tiến hành gieo lại mạ từ 10-30/1 góp phần đưa tổng diện tích mạ ngắn ngày của huyện lên 124ha. Đối với những diện tích mạ chậm phát triển do ảnh hưởng của rét, huyện đã phổ biến cho nông dân phun thuốc để kích thích cho mạ phát triển kịp với tiến độ gieo cấy. Đối với mạ ngắn ngày, Đông Hưng đã kịp thời khuyến cáo tới bà con nông dân cần phải che phủ nilon giữ ấm cho mạ, khi thời tiết ấm lên mới được mở nillon và phải mở dần dần ở hai đầu trước để cho mạ quen dần với thời tiết và nếu rét thì phải che phủ lại. Với phương pháp trên, hiện nay 100% diện tích mạ ngắn ngày ở Đông Hưng đã phát triển tốt và bảo đảm đúng kỹ thuật.

Đến ngày 7/2, toàn huyện đã có 100ha được gieo vãi tập trung ở những xã như Mê Linh đạt 100% diện tích, Đông Vinh 50% diện tích, Lô Giang 70% diện tích. Từ nay tới cuối vụ, Đông Hưng phấn đấu sẽ đạt 3.500ha diện tích gieo thẳng. Để đạt được mục tiêu trên, huyện đã có cơ chế khuyến khích cho các hộ xã viên bằng việc hỗ trợ 100% thuốc diệt cỏ cho 100% diện tích gieo thẳng. Song song với công tác gieo mạ, thời gian qua Đông Hưng đã huy động bà con nông dân tập trung vào công tác làm đất. Với trên 100 máy cày trung, hàng trăm máy cày nhỏ, đến nay đã có trên 90% diện tích đã được làm đất theo đúng quy trình, bảo đảm kỹ thuật cho cấy.

Mặc dù là một trong những huyện có tỷ lệ gieo mạ dài ngày và tỷ lệ mạ chết cao, nhưng Đông Hưng đã kịp thời tuyên truyền cho nông dân cách khắc phục nên những diện tích mạ được gieo bổ sung và thay đổi cách thức gieo cấy vẫn được đảm bảo theo đúng tiến độ đề ra. Đông Giang là một trong những xã có truyền thống gieo cấy giống dài ngày cũng không nằm ngoài những thiệt hại do thời tiết gây ra. Chủ nhiệm HTX Nguyễn Khắc Hòa cho chúng tôi biết: người dân nơi đây vốn quen với việc cấy giống dài ngày nên mặc dù đã tuyên truyền trên mọi hình thức phương tiện thông tin đại chúng, họp hành, thảo luận nhưng năm nào cũng xuất hiện khá đông số hộ cấy giống lúa dài ngày.

Vụ xuân năm 2012 đã xuất hiện tình trạng gieo mạ dài ngày từ 15-20/12 chủ yếu là giống VN10 đủ để cấy từ 50-60% diện tích. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của thời tiết rét đậm nên đã có 30% số mạ đã gieo bị chết. Xác định đồng đất của Đông Giang không phù hợp với phương thức gieo thẳng nên xã đã chủ động tuyên truyền tới nông dân gieo mạ bổ sung bằng mạ dược xúc, mạ nền cứng. Đến nay 100% diện tích mạ chết ở Đông Giang đã được gieo lại kịp tiến độ.

Cũng từ hậu quả mạ chết khiến nông dân Đông Giang phải thay đổi phương thức gieo cấy nên đã đưa tỷ lệ gieo cấy giống lúa ngắn ngày của xã cao hơn 10% so với vụ xuân năm 2011. Dự kiến trong khoảng từ  ngày 15 đến 17 tháng 2 các hộ xã viên ở Đông Giang sẽ bắt đầu cấy. Theo Chủ nhiệm HTX, vụ xuân năm 2012 cũng là bài học kinh nghiệm cho những hộ có diện tích mạ dài ngày bởi người dân không chỉ phải đối mặt với việc chăm sóc những diện tích mạ chậm phát triển do rét hại mà còn phải mất công sức, lực lượng lao động và tiền của để gieo lại mạ sẽ tốn chi phí cao hơn gấp nhiều lần.

Thời gian từ nay tới thời vụ cấy không còn nhiều Đông Hưng đang tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, chỉ đạo các xã, thị trấn tập trung chống rét cho mạ theo đúng kỹ thuật, đẩy nhanh tiến độ làm đất, tiến hành các biện pháp diệt chuột, điều tiết nước phục vụ cho gieo cấy... 

Thu Thủy